زنان

پوشش زنان ترکمن

47

زنان تورکمن

اشاره: لباس زنان ترکمن سرشار از تنوع و زیبایی است و برای هر دوره سنی نوع پوششمتفاوت است. کلاهی که دختران ترکمن بر سر می گذارند، بوریک، تاسرگ، تاخیه نامیده میشود. روی این کلاه که به صورت گرد و دارای برجستگی می باشد، با پولک و قوبلک هاینقره ای تزیین می دهند. دختران موهای خود را به صورت چهار رشته بافته، دو رشته از جلوو دو رشته به عقب می دهند. موها را با آویزهایی از جنس طلا و نقره به نام «ساچ باغ» (موبند) می آرایند. در نوک و تابَکهای لوله ای شکل به هنگام نامزد شدن پر پرنده ای به نام«ارتاغه» قرار می دهند، به این دختر اوتاغه لی قیز می گویند.

سینه ریز درشتی بر گردن می آویزند به نام «بقو» و بر یقه پیراهن گل سینه می آویزند. شلوار زنانه (بالاق) دارای نقوش زیبا و قدیمیاست که در انتهای پاچه شلوار سوزن دوزی می شود. نقوش آن که به نام «ایق اورنی» گفته می شود، متنوع است.

دویه کله (سر شتر)، سگررمه چویچه (نقش جوجه)، واخ ارمان، ایکی حورمان و علاوه بر آن نقوش قوش قانات، قویماق، تکهنقش، موی نقش، بوستانی نیز کاربرد دارد.

پیراهن زنان سه قسمت دارد. آستین (نیگ)، پهلو (یان)، دامن (آشری). دختران ترکمن از کمربندهایی به نام «هونجی قوشاق»استفاده می کنند. کفش آنان به نام گل میخ لی و قرمه کوش توسط کفاشهای محلی و هنرمندان دوخته می شود. تاج عروس به نامآلین دانگی از نی های بسیار باریک شبیه به جارو بافته شده و دور آن را با پارچه می دوزند و زیور پیشانی (آلین شای) را بدان وصلمی کنند. فلسفه این نوع کلاههای بلند زنان را باید در رمز و راز روزهای نبرد و جنگ جستجو کرد. زیور پیشانی به نامهای گوناگونیاز قبیل «ایگمه»، «اوریما» و «آلین شای» است.

دختران برای دوران عروسی نیم تنه مخصوصی به نام (چاووت) دارند که پر از سوزن دوزی و آویزهایی از سکه و پولکهای نقره ایاست. روسری نسبتا ضخیم آنان با سوزن دوزی به نام (کورته ـ کورتکین) است.

به تدریج که زن ترکمن به سنین میانه پا می نهد از بلندی (تاج عروس) کاسته می شود، (هر سال به اندازه دو انگشت) و در اینزنان نام (تبرک) دارد. پیشانی بند زنان رنگ سیاه می گیرد که این رنگ نشانه کارکشتگی و کسب تجربه است. بر خلاف زنان جوانکه رنگ قرمز به نشانه شادابی، رنگ پیشانی بند آنان است و در مرحله پیری زنان پیر ترکمن، پیشانی بند سفید به نشانه آنکه نوهدختری را عروس کرده و برای نوه پسری اش نیز عروس گرفته است.

 

 تورکمن ها همیشه آزاد زندگی کردند و همیشه آزاد بودند ولی عده ای با افکار افراطی و خراب اسلامی شان در تلاش هستند که اینتمدن و فرهنگ و پوشش اصیل این قوم را از بین ببرند و در تلاشند تا تمام اقوام مختلف در ایران اصالت خود را از داده و بهاعراب متمایل شوند. من عرب نیستم و هیچ ترکمنی، هیچ ترکی، هیچ فارسی و هیچ اقلیت کوچک و بزرگی که در ایران زندگی میکنند عرب نیستند و هر کدام پوششی اصیل دارند که پشت آن تاریخ و تمدن و فرهنگ اون اقوام نهفته است.

پوشش ما تورکمن ها برایمان بسیار زیباست و مهم است که حتی با دیدنش احساس غرور میکنیم چرا که این هویتمان  است وایران با اقوام رنگارنگش زیباست، ولی در ایران با خرافات در مورد پوشش اسلامی ذهن های زنان و دختران این مرز و بوم رامسموم کرده اند.

این چگونه دین ایست که زنان و دخترانمان اختیاری برای جسم خود ندارند و مانند کالایی است که تزئینش به دست مرداناست، برای چنین مردانی باید فقط باید مانکن هایی که این روزها خبرش در رسانه ها بیداد میکند داد تا به هر نوعی که بخواهندتزئین کنند،ادیان هویت و حرمت زن را از انان گرفته است، هرموجود زنده و هر انسانی اعم از زن و مرد آزاد زاده شده و باید آزادزندگی کنند.

در میان تورکمن ها چیزی به نام مهریه وجود ندارد و در قبال آن هیچ وقت قول و قراری برای اجازه زن از مرد باشد در میاننیست، زنان و مردان تورکمن آزاد زندگی میکنند. در تاریخ تورکمن ها، زنانی بودند که فرماندهی لشگری از مردان را بر عهده داشتهاند.

ولی امروز تمام آن شیر زنان را فراموش کرده ایم و با انداختن پارچه ای سیاه بر رویشان به تاریک خانه تاریخ کشانده ایم.

من امروز از آزادی،شجاعت و مهر و محبت زنان تورکمن ایران زمین می نویسم چون آنها مادران دلسوزی بودند که هویتمان راحفظ کرده اند ولی در کمال تاسف ایرانمان بدست لاشخورانی افتاده است که تب عرب زدگی دارند، و تلاش می کنند تا هویت واصالت ایرانیان را بر باد دهند، این خائنان همیشه در تاریخ ایران بوده اند.

نویسنده: امیدبایندری

منبع

گزارشگران

در باره نویسنده / 

امید بایندری

کنشگر و مدافع حقوق اقلیت های تورکمن

مطالب مرتبط

HRDturkmen-sahar-telegram

اطلاعیه ها

درباره سایت

در این وب سایت و در شبکه های اجتماعی , مدافعان حقوق بشر تورکمنصحرا به کمک شما عزیزان تلاش می کنیم تا صدای مردمی که از دیرباز مورد ظلم و ستم بوده و هستند رو به گوش جهانیان برسانیم.
تمام افراد بشر آزاد زاده می شوند و از لحاظ حيثيت و کرامت و حقوق با هم برابرند. همگی دارای عقل و وجدان هستند و بايد با يکديگر با روحيه ای برادرانه رفتار کنند.

ما در شبکه های اجتماعی نیز در کنارتان هستیم